دیدگاه جان سرل درباره ماهیت خود آگاهی

دیدگاه جان سرل درباره ماهیت خود آگاهی

جان سرل فیسلوف سرشناس امریکایی متولد ۳۱ جولای ۱۹۳۲ از فیلسوفان مطرح معاصر به شمار می‌رود. او دکتری فلسفه خود را از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد و هم‌اکنون استاد دانشگاه کالیفرنیا در برکلی است. سرل بیش از ۲۰۰ مقاله و کتاب در کارنامه خود دارد و تخصص او در حوزه فلسفه ذهن و خودآگاهی است.

photo_2016-11-22_01-43-41
———————————————
مقدمه ای بر دیدگاه جان سرل درباره خود آگاهی:

از دیدگاه جان سرل مغز اندامی مانند دیگر اندام هاست.مغز ماشینی اندام مند است.خود اگاهی هم معلول فرایند های سطح پایین تر مغز است ونیز خودش خصوصیتی از مغز محسوب می شود.خود آگاهی را از این حیث که خصوصیتی است که از کنش های نرونی معین بر میخیزد می توان به عنوان ویژگی نو خواسته مغز تلقی کرد. ویژگی نو خواسته یعنی یک سیستم را می توان به لحاظ علی از طریق رفتار مولفه های آن سیستم تبیین کرد. البته این ویژگی نه متعلق به تک تک مولفه هاست و نه اصلا میتوان آن را به عنوان مجموع ویژگی های ان مولفه ها در نظر گرفت.سرل مایع بودن آب را می زند و می گوید رفتار مجموعه مولکول های آب مایع بودن را تبیین میکنن ولی هر یک از این مولکول ها به طور مجزا مایع نیستند.سرل همچنین به عنوان مبدع نظریه آزمایش اتاق چینی هم شناخته می شود.او در این آزمایش قصد دارد نشان دهد هر سیستمی که مانند انسان عمل کند الزاما نمیتواند معنای اعمال خود را نیز درک کند.آزمایش اتاق چینی سرل در نقطه مقابل آزمایش تورینگ قرار دارد.چرا که تورینگ اعتقاد داشت اگر ماشینی بتواند مانند انسان سخن بگوید پس میتواند مانند انسان دارای تفکر باشد.درحالی که سرل میگوید ماشین ممکن است مانند انسان سخن بگوید اما این به معنای آن نیست که حتما معنای سخنان خود را نیز درک میکند.

photo_2016-11-22_01-45-00

از دیدگاه سرل پرسش اصلی درباره خود اگاهی این است که در حد فاصل میان اصابت محرک ها به گیرنده های حسی ما وتجربه خود آگاهی چه فرایندی رخ میدهد؟ و این فرایند های میانی(بین شلیک های نرونی در مغز و ایجاد حالت خود آگاهی) دقیقا چگونه باعث ایجاد خود آگاهی می شوند؟
از دید او پدیده های درونی مانند خود اگاهی یا احساسات پدیده هایی درونی و اول شخص و کیفی است.او همچنین اعتقاد دارد بعضی از گونه های حیوانی نیز دارای خود آگاهی هستند ام می گوید نمیتوان به طور دقیق مشخص کرد کدام گونه های حیوانی داری خود آگاهی هستند وکدام ها نه؟در این مورد مثلا کک را مثال میزند که از دید او نامشخص است که دارای ذهن هست یا خیر؟ او میگوید هنوز معلومات زیست شناختی ما آنقدر نیست که بدانیم نقطه خود آگاه بودن یا نبودن در کجا قرار دارد؟
از دید سرل خود آگاهی یک پدیده معلول زیست شناسی است دقیقا مانند اعمال زیست شناسی دیگر موجودات زنده همچون رشد کردن ،گوارش یا ترشح صفرا ! او همچنین خود آگاهی و کیفیات ذهنی را یکی می انگارد واعتقاد دارد خود آگاهی شامل مجموعه ای از کیفیات ذهنی است.
مهمترین تاثیر جان سرل در فلسفه ذهن طرح آزمایش اتاق چینی بوده است.

بخشی از گفته های جان سرل درباره عقایدش در زمینه خودآگاهی و ذهن
————————————–
ما بر اساس تجربیات خود می دانیم که آنچه در ذهن رخ میدهد چیزی بیش از دستکاری در نمادهای صوری است .ذهن دارای محتوا است مثلا وقتی ما در قالب یک زبان طبیعی مثل زبان انگلیسی فکر میکنیم این طور نیست که صرفا یک سری واژه های انگلیسی در قالب نماد های صوری در ذهن ما جریان داشته باشند بلکه ما معنای آنها را نیز میدانیم .این واژه ها برای ما معنا یا دلالت های معنایی دارند…نفس محاسبه مثلا محاسبه ۲+۲=۴ یک فرایند ذاتی طبیعی همانن گوارش یا فتوسنتز نیست .بلکه وجودش تنها به عواملی وابسته است که تفسیر محاسباتی را به این ساختارهای فیزیکی نسبت میدهند.نتیجه این که :محاسبه به فی ذات ،طبیعی نیست.بلکه وابسته به ناظر یا کاربر است.
این واقعیت که این پول یک اسکناس ۲۰ دلاری است واقعیتی است وابسته به ناظر.هنگامی که شما برگه کاغذ پیش رویتان را میخوانید اثرات مشخص جوهر را میبینید.هرچند که ترکیبات شیمیایی اثرات جوهرذاتی است. اما این واقعیت که آنها واژه های زبان انگلیسی جمله ها ، یا انواع نماد های دیگرند وابسته به ناظر است. حالت کنونی حودآگاهی من ذاتی است.به این معنا که من بدون در نظر گرفتن آنچه دیگران میاندیشند خودآگاهم.
تکانه های الکتریکی مستقل از ناظرند.در حالی که تفسیر محاسباتی وابسته به ناظر ،کاربر برنامه نویس یا .. است
هرگز نمیتوان فرایند های محاسباتی موجود در طبیعت را مستقل از تفسیر انسان کشف کرد زیرا هر فرایند فیزیکی که توسط انسان یافت شود محاسباتی است که صرفا به برخی تفاسیر وابسته اند.
مغز یک ماشین است ان هم ماشینی ارگانیک و فرایند هایش مثل شلیک های سلول های عصبی نیز فرایند های ماشینی و ارگانیک هستند.ولی محاسبه ، فرایندی ارگانیک مثل شلیک سلول عصبی یا گوارش نیست بلکه فرایندی انتزاعی وریاضی است که وجودش تنها به ناظر ومفسر خود آگاه وابسته است.
همانطور که شبیه سازی یک انفجار را نمیتوان به عنوان یک انفجار تلقی کرد شبیه سازی حالات ذهنی را نیز نمیتوان به عنوان حالات ذهنی تلقی کرد

جمع بندی دیدگاه جان سرل درباره خود آگاهی :
————————————
۱-خود آگاهی یک فرایند کاملا مادی است که در سطح مغز و سیستم اعصاب اتفاق میافتد و از نظر مادی بودن مانند سایر فعالیت های زیستی موجودات زنده است مثل اعمال گوارشی
۲-سوال اصلی درباره خود اگاهی از دید سرل این است که فعالیت های عصبی چگونه تبدیل به خود آگاهی می شوند؟
۳- از دید سرل بعضی از گونه های حیوانات و جانوران که از دید او تکامل یافته تر هستند نیز دارای خودآگاهی می باشند اما مرز خودآگاه بودن یا نبودن هنوز به طور دقیق مشخص نشده است
۴-سرل نظریه محاسباتی ذهن را قبول ندارد و با وجود اینکه اعتقاد دارد مغز یک ماشین است ولی همزمان اعتقاد دارد که نوع محاسبات در ذهن و کامپیوتر کاملا متفاوت است .
۵-سرل هوش مصنوعی را به دو نوع ضعیف و قوی تقسیم میکند و بر این اعتقاد است که از دیدگاه منطقی هوش مصنوعی قوی هرگز قابل رخ دادن نخواهد بود
۶-سرل نظریه تست تورینگ را قبول ندارد و در مقابل آن نظریه اتاق چینی را ارائه داده و اعتقاد دارد که یک کامپیوتر حتی اگر بتواند مانند انسان سخن بگوید به معنای آن نیست که می تواند مانند انسان معانی آن سخنان را نیز درک کند. در واقع از نظر سرل ذهن انسان را در بهترین حالت تنها میتوان شبیه سازی کرد ولی این شبیه سازی حالات ذهنی با خود حالات ذهنی متفاوت خواهد بود.

 

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*